Goede doelen vissen in dezelfde vijver. Dat wordt vaak gezegd als het om donaties binnenhalen gaat. Het nieuwste onderzoek Geven in Nederland 2026 laat dat wederom zien. In hun persbericht kopt het VU: Nederlandse goededoelensector afhankelijker van kleinere groep gevers. Lichtpuntje is zeker dat binnenkort meer nalatenschappen de sector bereiken. Helaas is dat ook eindig. Het lijkt tijd om fondsenwerving anders aan te pakken. Een conclusie uit het onderzoek is dan ook om beter en meer te laten zien wat met de donatie gebeurd. Geen verrassende conclusie, maar wel eentje om bij stil te staan.
Nederland gaf in 2024 5,49 miljard euro aan goede doelen. Hoewel 76 procent van de huishoudens nog altijd geld of goederen doneert, komt een steeds groter deel van de giften van een kleinere groep gevers. Ook onder bedrijven ligt het percentage dat bijdraagt aan goede doelen in 2024 lager dan voor 2020.
Tegelijkertijd groeien inkomsten uit nalatenschappen sterk: goede doelen ontvingen in 2024 minimaal 512 miljoen euro uit erfenissen. Die inkomsten groeien steeds sneller. Tussen 2001 en 2024 namen inkomsten uit nalatenschappen gemiddeld met 4 procent per jaar toe. In de periode 2018 tot 2024 was dat gemiddeld 8 procent per jaar, en tussen 2022 en 2024 zelfs 13 procent.
Hieronder een aantal uitkomsten van het onderzoek met betrekking tot internationale samenwerking (in het rapport steevast Internationale hulp) en in het algemeen voor goede doelen. Dit is louter een samenvating. Vor meer inzichten, lees het rapport Geven In Nederland 2026.
Wat geven huishoudens aan internationale samenwerking?
Huishoudens zijn verantwoordelijk voor meer dan de helft (57%) van de totale bijdragen aan internationale hulp. Dit in verhouding tot bijdrages uit bedrijven, nalatenschappen, fondsen en loterijen. Zo dragen fondsen en bedrijven respectievelijk 7% en 6% bij aan deze sector. Loterijen dragen voor 14% bij en het percentage uit nalatenschappen aan internationale samenwerking is 16%. Twee jaar geleden was dat nog 12%.
In cijfers gaven huishoudens € 482 miljoen aan goede doelen op het gebied van internationale hulp. Daarbij is ook de nationale actie van Giro555 meegenomen. Dit bedrag is gegeven door 33% van de Nederlandse huishoudens. Gemiddeld gaven zij € 173.
Ter vergelijking de bijdragen van de rijksoverheid aan internationale hulp was in 2024 zo’n € 3986.
Zo’n 5% van de huishoudens geeft aan een kleinschalig goed doel op het gebied van internationale samenwerking.
Wie geeft aan internationale samenwerking?
- Vrouwen geven vaker dan mannen.
- Mensen met een betaalde baan of mensen met een eigen koopwoning geven vaker dan mensen zonder betaalde baan of een koopwoning.
- Mensen met een hbo- of wo-diploma geven vaker dan mensen met een mavo-, vmbo- of een basisschooldiploma.
- Generatie Z geeft vaker dan andere generaties (Stille Generatie stil, Babyboomers, Generatie X en Millennials).
Neem dat mee bij jullie fondsenwervingsstrategie.
Wie geven hogere bedragen aan goede doelen actief binnen internatioanle samenwerking?
- Mensen die geen inkomen ontvangen uit een betaalde baan geven hogere bedragen dan mensen die wel inkomen ontvangen uit een betaalde baan.
- Mensen die geen thuiswonende kinderen hebben geven gemiddeld hogere bedragen dan mensen die wel thuiswonende kinderen hebben.
- Millennials geven lagere bedragen dan de andere generaties. Het blijkt echter niet mogelijk om op basis van deze verschillen te spreken over generatieverschillen.
Ook handig om te weten.
Wie doet vrijwilligerswerk op het gebeid van internationale samenwerking?
Vrijwilligerswerk voor organisaties op het gebied van internationale hulp wordt in 2024–2025 verricht door 2% van de Nederlandse bevolking van overwegend Nederlandse herkomst.
Hoewel moeilijk te zeggen omdat dit percentage klein is, concludeert het onderzoek dat mensen die gelovig zijn of minstens één keer per maand een gebedshuis bezoeken vaker actief zijn als vrijwilliger dan mensen die niet-gelovig zijn of minder dan één keer per maand een gebedshuis bezoeken. Dat is trouwens een algemene tendens bij vrijwillige inzet.
Hoe is de geefbereidheid in het algemeen?
De geefbereidheid na een verzoek is de afgelopen jaren sterk afgenomen. In 2006 gaf nog 81 procent van de huishoudens na een verzoek; in 2025 was dat 34 procent. Ook het aandeel huishoudens dat een verzoek kreeg, daalde: van 60 procent in 2006 naar 41 procent in 2025.
Misschien loont het om toch de hulpvraag te stellen.
Hoe is het vertrouwen in goede doelen in het algemeen?
Het vertrouwen in goede doelen in Nederland is in 2025 terug op een historisch gezien hoog niveau: 43% van de huishoudens heeft redelijk veel of erg veel vertrouwen in goede doelen. Dit is ongeveer net zo hoog als eerdere hoogtepunten in 2021 en in 2006.
Mensen die meer vertrouwen hebben in goede doelen geven vaker en ook hogere bedragen. Dit geldt ook voor mensen die bekend zijn met de CBF-Erkenning. Zij geven vaker en meer aan goede doelen.
Er is echter maar weinig kennis over de CBF-erkenning. Een op de vijf geeft met de CBF-erkenning bekend te zijn.
Wat wil de gever wel weten en kan het geefbereidheid vergroten?
Informatie over de opbrengsten van fondsenwerving van goededoelenorganisaties stimuleert het geefgedrag van mensen. Deze informatie kan ook de tot nu toe hardnekkige opvatting dat goede doelen te veel geld besteden aan fondsenwerving verminderen.
Vertel dus het eerlijke verhaal. Laat zien wat er met de donatie gebeuerd. Niet alleen wat goed ging, maar ook wat mislukte.
Wat is de ‘Gouden Eeuw van de filantropie’?
Er breken mogelijk goede tijden aan. Dat komt door de stijgende tendens van meer inkomsten uit nalatenschappen voor goede doelen. Dat wordt ok wel de ‘Gouden Eeuw van de filantropie’ geneomd. Tegelijk is deze vorm van geven sterk afhankelijk van een relatief kleine groep mensen, vooral uit de oudste generatie, die ook bij leven al het meest heeft bijgedragen. Generaties daarna zullen minder nalaten, is de verwachting.
Stilzitten zal daarom de komende jaren nog niet het geval zijn. Fondsenwerving blijft een uitdaging.
De 15e editie van Geven in Nederland werd op 26 juni gepresenteerd tijdens de ‘Dag van de Filantropie 2026’. Geven in Nederland is het tweejaarlijkse onderzoek van het Centrum voor Filantropische Studies aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
Check het gehele rapport Geven In Nederland 2026.