Eind augustus publiceerde het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) De ruimte voor het maatschappelijk middenveld. Voor ons niet verrassend dat een van de conclusies luidt: ‘Maatschappelijke organisaties voelen beperkt de ruimte om hun signalerende en agenderende rol te vervullen. Daardoor bestaat het risico dat belangrijke signalen uit de samenleving onvoldoende worden meegenomen in beleid en wetgeving.’ De oproep Geef ons de ruimte blijft onverminderd van kracht.
Het rapport van het SCP is een bundeling van onderzoeken naar de gevolgen van wetgeving voor het maatschappelijk middenveld. Het SCP onderzocht welke ruimte maatschappelijke organisaties ervaren om belangen en signalen uit de samenleving onder de aandacht te brengen van de overheid. Daarbij is gekeken naar de ervaringen en perspectieven van zowel maatschappelijke organisaties als ambtenaren.
Specifiek gaat het om de herziening van de Participatiewet en de ontwikkelingen rond de Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties (Wtmo). Ook al is de Wtmo in maart dit jaar door de Eerste Kamer verworpen, wil dat niet zeggen dat de uitkomsten van dit onderzoek niet meer relevant zijn. De druk op het middenveld is zeker nog niet verdwenen. De wens van de regering om meer controle te houden op specifieke maatschappelijke organisaties blijft namelijk onverminderd aanwezig.
Conclusies
SCP: ‘Maatschappelijke organisaties herkennen dat de overheid afgelopen jaren op verschillende terreinen meer aandacht heeft voor hun kennis. Tegelijkertijd geven veel organisaties aan dat fundamentele kritiek op beleid of wetgeving minder gemakkelijk een plek krijgt in beleidsprocessen. Zij ervaren dat vooral uitvoeringsgerichte kennis wordt gevraagd, terwijl signalen over structurele knelpunten of onderliggende aannames in beleid minder aandacht krijgen.
Ook ervaren niet alle maatschappelijke organisaties dezelfde toegang en mogelijkheden om hun kennis en zorgen onder de aandacht te brengen bij de overheid. Sommige organisaties beschikken over langdurige netwerken en vaste overlegstructuren, terwijl andere organisaties aangeven dat zij minder gemakkelijk worden betrokken of vaker worden bevraagd op hun representativiteit.’
Check hier het gepubliceerde rapport.