‘Want als we niks doen, zijn we te laat’. Deze woorden sprak Hans Beerends tijdens de Partindag 2023. Het zijn woorden die zijn onvermoeibare activisme typeerden. En hoe hij daarmee anderen in beweging kreeg. Vorige week op 1 oktober overleed hij, negen dagen voor zijn 95ste verjaardag. De mondiale solidariteitsbeweging verliest een icoon.
Hans Beerends was medeoprichter van de Wereldwinkels, nestor van de Derde Wereldbeweging, auteur van talloze boeken en tot zeker 2023 nog actief bij demonstraties. Daarover vertelde hij tijdens de Partindag. Hij sprak toen agenten aan die de demonstratie van Extension Rebellion op de A12 in de gaten moesten houden. Na het praatje zei hij dat hij weer op de weg ging zitten, waarop de agenten hem toeriepen: ‘Doe je wel voorzichtig!’. Hij kreeg het respect dat hij verdiende.
Volgens zijn vriend Marc Broere (Vice Versa) verliest Nederland een van de kleurrijkste iconen uit de mondiale solidariteitsbeweging. Tijdens de Partindag 2023 vertelde Hans hoe hij daartoe gedreven werd.
Zijn blik op de wereld veranderde door de hongersnood in India. Met de actie Eten in India werd in 1965 26 miljoen gulden opgehaald. Als jongen had Beerends de hongerwinter nog meegemaakt. Honger had in zijn beleving te maken met oorlog en bezetting. Maar dat was in India niet het geval. Daar blijken andere krachten de Indiërs parten te spelen. Beerends kwam erachter dat het wereldhandelssysteem niet deugde. Dat nog steeds koloniaal bleek.
Zo was rietsuiker op de wereldmarkt goedkoper dan bietsuiker. Maar in Nederland niet. Europese importheffingen maakten rietsuiker duur, terwijl de prijs voor bietsuiker dankzij landbouwsubsidies laag bleef. Met anderen organiseerde Beerends de Rietsuikeractie. Een actie die uiteindelijk leidde tot de oprichting van de eerste wereldwinkel.
En daar bleef het niet bij. Hij voerde actie tegen apartheid en kolonialisme en recentelijk voor het klimaat. Hij leerde dat elke actie, tegenstand oproept. Maar dat actie nodig is. Als voorbeeld nam hij het klimaat: ‘Het klimaat begint bij jou, dat klopt, maar dan blijft het ook bij jou. Het moet breder!’
Hij was een eigenzinnige en verrassende denker over mondiale solidariteit. Die zeker voor particuliere initiatieven veel stof tot nadenken gaf. We gaan hem missen.