In Vlaanderen spreken ze niet van particuliere (ontwikkelings)initiatieven, maar van 4de Pijlerorganisaties. En samen met 11.11.11. organiseren zij elk jaar een 4de Pijlerdag. Dit jaar was Marie-Lise Tuyikeze voor Partin op 28 februari afgereisd naar het Vlaams Parlement in Brussel. Daar luisterde ze aandachtig naar de keynote van prof. dr. Sara Kinsbergen (Radboud Universiteit). Dit is haar verslag van wat haar opviel bij de speech van Sara.
‘De wereld staat voor meer complexe uitdagingen dan ooit,’ begon Sara Kinsbergen. Ze verwees naar de 17 SDG-doelen waarvoor we strijden: grensoverschrijdende problematieken zoals klimaatverandering, migratie en mondiale onzekerheid. Ze toonde het cijfer 4 biljoen dollar. Dat is het jaarlijkse wereldwijde tekort om de SDG-agenda te realiseren.
Bezuinigingen op solidariteit
Daarna toonde ze een grafiek met besparingen die verschillende landen doorvoeren op internationale samenwerking. Grote supporters van internationale solidariteit zoals Duitsland, België, het Verenigd Koninkrijk en Nederland besparen fors en gebruiken de vrijgekomen middelen steeds meer voor eigen agenda’s: migratie, veiligheid, nationale prioriteiten.
Het nieuws over de Vlaamse besparingen noemt ze zorgwekkend. Vlaanderen zag ze altijd als een voorbeeld van solidariteit—een voorbeeld dat ze ook vaak gebruikte in Nederland. De besparing vormt volgens haar een risico voor alles wat samen is opgebouwd. De impact wordt onmiddellijk voelbaar in het Zuiden, bijvoorbeeld in de strijd tegen HIV: door verminderde middelen kunnen er opnieuw extra besmettingen of overlijdens plaatsvinden, terwijl dit perfect te voorkomen was.
‘0 – 1 achterstand voor internationale solidariteit,’ verwoordde ze het.
Vlaming spreekt zich nauwelijks uit
Ze analyseerde 973 online reacties op artikels over de septemberverklaring (jaarlijkse overzicht van het regeringsbeleid en de begrotingsplannen in Vlaanderen, red.). Daaruit bleek dat Vlamingen vooral bezorgd zijn over de organisatie van de Vlaamse politiek en onderwerpen zoals de stijgende prijs van vuilniszakken.
Slechts 3,6% sprak over ontwikkelingssamenwerking, meestal kritisch:
- We moeten dat afbouwen.
- Het moet strenger gecontroleerd worden.
- Eerst onze eigen noden.
Sara stelde dat we na 75 jaar ontwikkelingssamenwerking misschien zelf een complex monster hebben gecreëerd: een systeem dat niet altijd toegankelijk is voor jongerenorganisaties of voor een paar 4e Pijlerorganisaties.
Hoop door menselijk gezicht
‘Er is hoop, want te midden van dit alles zijn júllie er,’ zei ze. Daar, bij de 4e Pijlerorganisaties gebeurt de echte magie: solidariteit krijgt een menselijk gezicht, in en met de gemeenschap. Jullie vertalen complexe uitdagingen naar concrete acties.
We hebben wereldburgers nodig, maar ook mensen die wereldburgers willen vormen. Dat zit niet automatisch in ons DNA; we moeten het koesteren.
Sara eindigde met een duidelijke oproep: Koester de solidariteit van 11.11.11, het lokaal mondiaal beleid, de 4e Pijlerorganisaties en de
samenleving.
Brug tussen hier en daar
Na deze spreekbeurt gingen Sara Kinsbergen en Els Hertogen (directeur 11.11.11) in op enkele van de gedeelde punten. Sara benadrukte dat 4e pijlerorganisatie een belangrijke brug vormen tussen ‘hier’ en ‘daar’, ook al wordt dat vaak onderschat. Dat betekent echter niet dat ze kritiekloos staat tegenover hun werking. Haar collega’s onderzoeken welke verhalen 4e Pijlerorganisaties naar buiten brengen naar Vlamingen en naar scholen, net zoals ze dat doen bij overheidsinstellingen die rond internationale samenwerking werken.
De vraag is welke beelden en verhalen worden verspreid. Gaat het bijvoorbeeld om het klassieke verhaal van de witte redder in Zambia? Volgens haar is dat geen aan te moedigen praktijk.
Het was, ook door de daarop volgende workshops, een boeiende en verbindende dag.