Afgelopen woensdag was het symposium De kracht van doen – wereldwijd. Dit symposium werd georganiseerd door Woord en Daad in samenwerking met VrijwilligerswerkNL om vrijwilligerswerk in het zonnetje te zetten. Want vrijwilligers zijn het goud van de samenleving. Ook werd er opgeroepen om vrijwilligers meer ruimte en minder regels te geven. Marten Janse (Partin) was in de Nieuwspoort in Den Haag en noteerde een aantal belangrijke conclusies.

Goud

Dit jaar is het Internationale Jaar van de Vrijwilliger. En de cijfers liegen er niet om: 50% van alle Nederlanders doet aan vrijwilligerswerk. Van voetbalkantine tot festivalorganisator, van broodbankvrijwilliger tot medewerker in de kringloopwinkel. Rina Molenaar (Woord en Daad) sprak lovend over vrijwilligers.  Volgens haar zouden we elk jaar het Jaar van de Vrijwilliger mogen vieren.

Eerder ging Martine de Jong in gesprek met Evert Jan Nieuwenhuis (burgemeester Waddinxveen) en de vrijwilligers Marcel Ligtenberg en Marien Lindhout. Dat leverde mooie anekdotes op.

Prof. dr. Sara Kinsbergen (Radboud Universiteit) en prof. dr. Lucas Meijs (Erasmus Universiteit) trapten af met resultaten van onderzoek in opdracht van Woord en Daad. Ze concluderen dat vrijwilligers zich inzetten om anderen te helpen en dat de vrijwilliger daar zelf voldoening aan overhoudt. Maar ook om identiteit te verkrijgen uit het in praktijk brengen van ‘de barmhartige Samaritaan’ (in ons).

Regeldruk

Daarna sprak de burgemeester van Haarlem en oud-voorzitter van Prisma, Jos Wienen. Er was al naar voren gebracht dat regeldruk en aansprakelijkheid het vinden van bestuurders voor publieke initiatieven in de weg staan. Wienen noemde de gevolgen van die druk op bestuurders die verantwoordelijk worden gehouden als er iets fout gaat. Uiteindelijk kunnen zij bijna niets anders dan ‘uitvoeren zoals het geregeld is’.

Zijn betoog eindigde in een pleidooi voor dappere lokale bestuurders en situationele toepassing van de overheidsregels. Hij waarschuwde wat er gebeurt op het moment dat het vrijwilligerswerk abrupt wordt stilgelegd.

Onmisbaar

Voor het afrondende panelgesprek sluiten meer spelbepalers aan: Inge van Dijk (Tweede Kamerlid) met een persoonlijke agenda om het belang van vrijwilligerswerk op de agenda te zetten, Pascalle Grotenhuis (Ministerie van Buitenlandse Zaken) met een verlangen om wereldburgerschap centraal te zetten, en Laila Ait Baali (Vrijwilligerswerk NL) met een missie om het maatschappelijk middenveld de plek te geven die het verdient.

Het was een mooie, inhoudelijke discussie die de vinger op de juiste plek legt.

  • Particuliere initiatieven zijn geen bedrijven en verdienen aparte regelgeving.
  • Particuliere initiatieven bereiken de haarvaten van de samenleving daar waar de overheid niet komt.
  • Particuliere initiatieven zijn onmisbaar en behoeven aandacht en gelijkwaardigheid als gesprekspartner in de sector.
Tekst: Marten Janse | 6 maart 2026
Foto: Laurens Sprakel (Woord en Daad)